Tzummarum

De bebouwde kom van dorp Tzummarum bestaat uit een dorpskern met daaromheen een aantal wijken. Hoewel de meeste huizen van (veel) jongere datum zijn, vormt de dorpskern rond en vooral ten zuiden van de kerk het oudste deel van het dorp. De eerste nieuwbouwwijken met gemeentelijke huurwoningen werden in de jaren twintig van de vorige eeuw aan de Hearewei en de Sinaedawei gebouwd; deze huizen zijn inmiddels alle afgebroken. In de jaren dertig begon de ontwikkeling van de Swaerderwei, terwijl in de loop van de vorige eeuw ook de Westerbuorren zijn huidige vorm kreeg.

Na de Tweede Wereldoorlog kwam (verdere) woningbouw ten noorden van het dorp tot stand (Hearewei, Evert Sybesmastrjitte, Sinaedawei). In de loop der jaren vond nieuwbouw vooral aan de zuidkant van het dorp plaats. Het laatst voltooide woningbouwproject binnen de dorpskom is plan “Noord”, dat ten noorden van de kerk tot stand kwam.

Momenteel is het plan “Vossebosk” in ontwikkeling. Hier zijn nog kavels te koop.In samenspraak met Plaatselijk Belang en Gemeente Franekeradeel is de oorspronkelijke invulling voor dit deel van It Vossebosk geannuleerd en is vervolgens het doel gesteld om woningen voor alle doelgroepen te realiseren inclusief woningen voor starters op de woningmarkt. De koper van de kavel zelf bepalen, welke aannemer in de arm genomen wordt.

Bestonden de eerste nieuwbouwwijken vooral uit huurwoningen, in de loop der jaren zijn steeds meer koopwoningen gebouwd. Wonen Noordwest Friesland – eigenaar van de meeste huurwoningen - heeft in de loop der jaren ruim 40 woningen verkocht en enige woningen gesloopt wegens herstructurering van wijken.

Bij het Zorgcentrum Nij Bethanië met 62 verzorgingsplaatsen (onderdeel van Zorggroep Noorderbreedte) is het Wooncentrum Nij Bethanië met aan- en inleunwoningen en de woonvoorziening voor verstandelijk gehandicapten Sytzamaleane 2 met 12 plaatsen (organisatorisch onderdeel van Talant) gelegen. De panden van Wooncentrum Nij Bethanië en Sytzamaleane 2 zijn eigendom van Wonen Noordwest Friesland.

Firdgum

Firdgum bestaat uit een kleine dorpskern met een vooral oorspronkelijke bebouwing en een incidentele nieuwbouwwoning.

Buitengebied

Tzummarum en Firdgum kennen een royaal “buitengebied” met voor een groot deel natuurlijke grenzen: de Waddenzeedijk vormt de noordelijke grens en de oude zeeslenk De Ried de zuidelijke. Daartussen liggen de dorpen en “pôlen” (groepjes huizen op een verhoging in het landschap) en eenzame boerderijen en huizen.

In de beide dorpen staan regelmatig woningen te koop. Op Funda of huizenzoeker staan enkele koopwoningen.